Γενικές πληροφορίες

Τα Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας στην Ελλάδα – Το Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας

Το Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας (ΚΕΔΥ), κατά τις διατάξεις του άρθρου 10 του Π.Δ. 95/2000 «Οργανισμός του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας» (ΦΕΚ 76/Α`) αποτελούσε Τμήμα της Διεύθυνση Δημόσιας Υγιεινής της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας του Υπουργείου Υγείας, ενώ σε μεταγενέστερο Νόμο Δημόσιας Υγείας με αριθμό 3172 (ΦΕΚ 197/Α`) μετατράπηκε σε Διεύθυνση Κεντρικού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας. Στον τελευταίο νόμο που ψηφίστηκε όπου μετατράπηκε το ΚΕΕΛ σε ΚΕΕΛΠΝΟ το ΚΕΔΥ εντάχθηκε στο ΚΕΕΛΠΝΟ σαν μία από τις Διευθύνσεις του.

Το Κ.Ε.Δ.Υ συντονίζει, εποπτεύει και ελέγχει το επιστημονικό έργο των Περιφερειακών Εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ), αναπτύσσει διατομεακή συνεργασία και δράση με άλλες υπηρεσίες του δημοσίου τομέα στα αντικείμενα της δραστηριότητάς του και συμβάλλει στη διάγνωση, επισήμανση και λύση των σημαντικών υγειονομικών προβλημάτων της χώρας. Αναλαμβάνει η ίδια Διεύθυνση την εκτέλεση προγραμμάτων εργαστηριακού ελέγχου νερών, τροφίμων και ποτών ή άλλων εργαστηριακών εξετάσεων, είτε στα πλαίσια του προγραμματισμού των δραστηριοτήτων του είτε της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας των Περιφερειών είτε για λογαριασμό φορέων της τοπικής ή νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Α` και Β` βαθμού και σε άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, έναντι ανταποδοτικού τέλους.

Αντικείμενο της δραστηριότητας της Διεύθυνσης του Κεντρικού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας είναι κυρίως:

  • Ο υγειονομικός έλεγχος της ποιότητας των θαλασσίων και χερσαίων υδάτων και ο υγειονομικός έλεγχος των επεξεργασμένων λυμάτων.
  • Ο υγειονομικός έλεγχος των τροφίμων και ποτών και ο έλεγχος των πρόσθετων ουσιών σε τρόφιμα και ποτά.
  • Η έγκαιρη απομόνωση, ταυτοποίηση και τυποποίηση παθογόνων μικροοργανισμών σε περίπτωση επιδημιών.
  • Ο ποιοτικός έλεγχος εμβολίων και ορών, καθώς και η συντήρηση και διάθεση εμβολίων, ορών και συναφών βιολογικών προϊόντων.
  • Η εργαστηριακή και τεχνολογική υποστήριξη των υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας.
  • Η τήρηση και η επεξεργασία των στοιχείων που προκύπτουν από τους υγειονομικούς ελέγχους, που πραγματοποιεί τόσο αυτό όσο και τα άλλα εργαστήρια και η συστηματική αξιολόγησή τους.
  • Η υποβολή αναφορών και διαβίβαση στοιχείων σε αρμόδιες δικαστικές ή ελεγκτικές αρχές, όταν προκύπτουν ενδείξεις ή παράβασης διατάξεων για την προστασία της Δημόσιας Υγείας.
  • Η έκδοση πιστοποιητικών ή βεβαιώσεων για θέματα αρμοδιότητάς του.
  • Η εκπαίδευση, μετεκπαίδευση ή ειδίκευση του υγειονομικού προσωπικού, επιστημονικού και τεχνικού, και η άσκηση ιατρών για απόκτηση της ειδικότητας Βιοπαθολογίας.
  • Η εκτέλεση επιστημονικής έρευνας σε όλους του τομείς υγιεινής, καθώς και σε θέματα διεθνούς επιδημιολογικού ενδιαφέροντος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και άλλων διεθνών οργανισμών.
  • Η συνδρομή στα Περιφερειακά Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας, στις κινητές μονάδες και τα κέντρα αναφοράς.
  • Η εποπτεία της λειτουργίας κάθε άλλου εργαστηρίου του ευρύτερου δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, του οποίου η δραστηριότητα σχετίζεται με τη Δημόσια Υγεία.
  • Η συνεργασία με τα Π.Ε.Δ.Υ, τα Εθνικά Κέντρα Αναφοράς, το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων, τα κατά περίπτωση αρμόδια Ινστιτούτα Δημόσιας Υγείας, το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας και κάθε άλλο φορέα αρμόδιο για τη συλλογή, ανάλυση ή περαιτέρω διερεύνηση αντίστοιχων στοιχείων.
  • Η εξασφάλιση της ικανότητας άμεσης και ακριβούς διαχείρισης μεγάλου αριθμού αναλύσεων σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, βιοτρομοκρατίας και κάθε άλλης κατάστασης ανάγκης.
  • Η συνεργασία με τις Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας της Περιφέρειας και των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, καθώς και τις αρμόδιες υπηρεσίες των ΟΤΑ Α` βαθμού.

Το Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας τόσο κατά την προετοιμασία όσο και κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων του 2004, συνέβαλε ουσιαστικά στο πρόγραμμα των προληπτικών ελέγχων για την προστασία της Δημόσιας Υγείας. Συνολικά στο ΚΕΔΥ πραγματοποιήθηκαν 690 εργαστηριακοί έλεγχοι τροφίμων, 1870 εργαστηριακοί έλεγχοι πόσιμων υδάτων δικτύων ύδρευσης και 530 εργαστηριακοί έλεγχοι υδάτων αναψυχής. Στο πρόγραμμα ελέγχου περιλήφθηκαν όλα τα νοσοκομεία των ολυμπιακών πόλεων.

Τα Περιφερειακά Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας

Στη χώρα μας εκτός από το Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας, έχουν ιδρυθεί και βρίσκονται υπό ανάπτυξη τα Περιφερειακά Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.) στη Θεσσαλονίκη, στην Αχαΐα, στην Αλεξανδρούπολη και στα Ιωάννινα, ενώ έχει προγραμματιστεί η ίδρυση και λειτουργία στην Κρήτη και στην Ρόδο.
Κανένα από τα Π.Ε.Δ.Υ. που έχουν ιδρυθεί δεν βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία. Το Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλονίκης και των Ιωαννίνων δεν λειτουργούν λόγω έλλειψης προσωπικού, το Π.Ε.Δ.Υ. Αχαΐας υπολειτουργεί λόγω θέσης εγκατάστασής του (Ναύπακτος), ενώ στην Αλεξανδρούπολη και τα Ιωάννινα λόγω ελλιπούς στελέχωσης.